BİR FANTASTİK EDEBİYAT EFSANESİ: 
    WEIRD TALES - Furkan Çolak 

     İnsan, yapısı gereği değişiklikleri hızla kabul edemez. Bu yüzden, fantastik edebiyat ve özellikle gotik edebiyat, alışılmış edebiyat geleneğinin fazlaca dışında kaldığı için çabucak kabul edilmedi ve yıllar boyu gelişimini yeraltında sürdürmek zorunda kaldı.

     1923 yılında Jacob C. Henneberger gotik ve fantezi edebiyatını sevdiğinden midir yoksa bu türlerde ticari bir ışık gördüğünden midir bilinmez Weird Tales isimli bir dergi çıkarmaya karar veriyor. Edwin Baird isminde yetenekli bir editör (Lovecraft’la pek geçinemeseler de) derginin başında. İlk sayı, yani Mart ’23 sayısı 96 sayfa, fiyatı ise 25 cent. İçinde bir seri öykü, üç kısa roman ve kısa hikâyeler barındırıyor ve bir tane de Poe öyküsü var. İlk sayının içeriği ne kadar iyidir, okumadığım için bir şey söyleyemeyeceğim; ama gotik ve fantezi edebiyatının (ve ileride ‘weird fiction’ ya da kabaca Türkçesi ile ‘garip edebiyat’ olarak anılacak türün) yer altından gün ışığına çıkışındaki en önemli yayının temelleri atılmış oluyordu.

    O günden sonra ilk sayıya benzer içeriklerle birkaç sayı çıkarıyor dergi. Bu sırada Lovecraft, yakın çevresinin ısrarıyla ve birazda yazdıklarını insanlarla paylaşma isteğiyle birkaç öyküsünü derginin editörlerine yolluyor ve şaşırtıcıdır ki reddediliyor. Fakat Henneberger’in devreye girmesiyle (adamda hakikaten büyük bir ileri görüşlülük varmış) öyküler satın alınıyor ve Dagon, Ekim 1923 sayısına giriyor. Lovecraft öyküleri yayınladıktan sonra da editörlerle geçinemiyor; bu yüzden hiçbir öyküsü kapak olmuyor. Buna rağmen Lovecraft’ın dergide öykü yayınlatmasıyla birlikte ileride çok önemli yerlere gelecek olan yazarlar da dergiye öykülerini yollamaya başlıyor. İlk öykülerini Lovecraft’ın mektuplarından cesaret alarak yazan, efsanevi Barbar Conan’ın yaratıcısı R. E. Howard, yine Lovecraft’ın mektup arkadaşlarından olan ve weird fiction türünün önemli yazarlarından C. A. Smith, Seabury Quinn, Tennessee Williams gibi yazarlar dergide öykülerini yayınlatıyor. 

    Tüm bunlar Baird’in editör, Farnsworth Wright’ın da yardımcısı olduğu dönemde oluyor. Bu iki adamın dergiye kattıklarından biri de Margaret Brundage adında bir ilüstratör. Bu ilüstratör dergi için yıllarca çağ üstü kapaklar çiziyor.

     Bunca önemli yazara ve harika kapaklara rağmen dergi finansal güçlükler yaşayınca satılıyor. Satış sonrası Dorothy Mcllwraith’in editörlüğü döneminde yine çok yazarları meşhur etse de, dergi İkinci Dünya Savaşı’nın etkilerine dayanamayıp yayından kaldırılıyor.

    Bu gün okuyup beğendiğimiz birçok yazarı ilk olarak sayfalarında barındırmış ve adlarının duyulmasında katkı sağlamış bir dergi olan Weird Tales yıllar sonra yeniden basıldıysa ve hala basılıyorsa bile ilk zamanlarındaki lezzeti ve ruhu şimdilerde bulmak zor. Günümüzde artık takipçisi olduğumuz edebiyat akımlarına talebin artmasıyla okuyucuya kaliteli içerik sunan birçok dergi var ve kapıyı aralayan dergi olduğu için hepsinin Weird Tales’e minnettar olduğundan eminim. Weird Tales ruhu, hala koleksiyonerlerin arşivinde yaşıyor ve umarız uzun yıllar yaşamaya devam eder.