"Hayal etmek bilmekten daha önemlidir." - Albert Einstein
Bu yazıda size “FRP nedir”i anlatmak yerine, bunu az da olsa bildiğinizi varsayarak konuyu açacağım. (İnternette konu hakkında bilgi mevcut). Tonlarca insanın, gencin bu hobiye ilgi göstermesinin nedenini sorgulayalım biraz.
Günlük yaşam sorunlarla dolu. Eninde sonunda bu sorunlardan uzaklaşıp kendimizi deşarj etmek zorundayız. Stres atmak için kimisi poligona gider ateş eder, kimisi balık tutar, kimisi maç seyreder, vs. FRP’nin de temelde, maket helikopter uçurmaktan farkı yoktur. Amaç eğlenmek, deşarj olmak, stres atmaktır.
Bazı hobiler hayal gücü ve zekâ ister. Haliyle hayal gücüne ve zekâya önem veren insanlar böyle hobilere yönelir. FRP de bunların en eğlencelilerinden biridir ve medyanın yalan yanlış haberlerinin aksine aslında insanları en kaynaştıranıdır. FRP, bilgisayara bağımlı yapıyor haberlerini yazanlar ya araştırma yapmamış ya da sansasyonel haber yazmak için bilmeyen insanları kandırmaya çalışıyor. Çünkü FRP gerçek hayatta, bir masa başında toplanıp, konuşarak oynanan bir oyundur. Oynattığınız karakterin hareketlerini, oyun yöneticisine anında “söylersiniz”. Yönetici ve oyuncular yanı başınızdadır. Bilgisayarda oynanan FRP oyunlarına “CRPG” (computer role playin game / bilgisayar rol yapma oyunu) denir. Diğer türdeki bilgisayar oyunları ne kadar zarar veriyorsa, CRPG oyunları da o kadar zarar verir. Ama konumuz bu değil.
İsterseniz size “masaüstü” rol yapma oyunlarının (FRP) faydaları ve zararları hakkında daha fazla bilgi vereyim ve kararı size bırakayım. Bu yazı umarım FRP’yi her yönüyle anlamanıza yardımcı olur.
İyi Yanları
Dikkat: Burada FRP bunları kesin yapar demiyorum. Tabii ki bütün bu iyi yanların gerçekleşmesi, kişinin kendisinde biter. En azından ben ve bazı arkadaşlarım iyi yanlarını ilk elden yaşadık.
Öncelikle insanları bilgisayar başından kaldırıp sosyalleştirir ve yeni arkadaşlar kazandırır; çünkü dediğim gibi bu oyun masa başında “konuşarak” oynanır. Zamanla teatral yetenekleriniz gelişir. Belki ilk kez oynadığınızda beceremeyebilirsiniz, ama oynadıkça bu gelişir. Ayrıca (kendini ifade sorunu olanlar için) toplum içinde konuşma pratiği sağlar. Oyunda rol yaparken gerçek hayattaki gibi utanıp sıkılmazsınız, çünkü oynadığınız karakter siz değilsinizdir. Sosyalleştiğiniz için de kendinize güveniniz artar.
Hayal gücünü ve zekayı geliştirir. Olmayan ırkları ve dünyaları hayal edersiniz ve bu dünyalarda hayali karakterlerin başına gelenlere, sanki onlarmış gibi tepkiler verirsiniz. Bazıları hayal kurmayı çocuk işi ya da gereksiz bulabilir. Fakat bunu diyenlerin bundan gelen kazanımları bildiğini ya da düşündüğü hiç sanmıyorum. Diğer oyuncuları bilmiyorum, fakat oynadıkça bizim bundan kazandığımız şey; gerçek hayattaki olaylara farklı açılardan bakabilme yetisi oldu. Bu sayede kendimizi başkalarının yerine daha kolay koyabiliyoruz, çünkü buna alışığız. Bunun dışında yaratıcılığımız gelişti ve bazen hayali olmayan, tamamen gerçek dünyayla alakalı (işimiz, derslerimiz, vs) şeylerde oldukça ilginç fikirler üretebiliyoruz. Sonuçta hayal kurmaya dayalı oyunlar sadece zaman öldürme işine yaramaz; aynı zamanda bazı yönlerden sizi geliştirir de. (Yazının başındaki söze tekrar dikkat çekmek istiyorum.) Tabii ki bu herkes için aynı derecede geçerli olmayacaktır.
Kitap okumayı ve bilgi edinmeyi sevdirir, çünkü hem eğlenceli şeyler okursunuz hem de oyunlar için (mesela 2. dünya savaşında asker bir karakter için) araştırmalar yaparsınız. Söz konusu asker karakteri daha iyi anlamak için çaba gösterirsiniz. Yani FRP’nin aslında gerçek hayatla da bağlantısı vardır. Bazı sistemler tamamen gerçek dünyada geçer. FRP, gerçeğin yansımasıdır diye boşuna denmiyor. Ayrıca İngilizce öğrenmek için neden verir; çünkü Türkçe kaynaklar yabancılara göre az ve bir sistemin bir kitabı hariç bütün kural kitapları İngilizce.
Kötü Yanları
Dikkat: Burada FRP bunları kesin yapar demiyorum. İyi yanlar gibi kötü yanların da gerçekleşip gerçekleşmemesi kişinin kendisinde biter. Her şey gibi FRP’ye de, eğer doğru şekilde ve dozunda ilgi gösterilirse, iyi yanları gerçekleşebilir, kötü yanları hiç olmaz.
Gelelim kötü yanlarına. Arkadaşlarımla oturup konuştuğumda, 2 tane kötü yanını bulduk.
Birincisi çok fazla zaman alması. Bazen bir oyuna hazırlık için ya da oyundan sonra saatlerce araştırmalar yapılıp, yazılar yazılabiliyor. Ya da bir oyun bazen saatlerce sürebiliyor. Bu da diğer işlere ayrılması gereken zamandan çalıyor. Fakat aklı başında birinin, günlerce işe gitmeyip FRP oynayacağını düşünmüyorum. O istese bile diğer oyuncuların vakti olmayacaktır. Buna bulduğumuz çözüm gayet basit. Kendimize FRP için belirli bir zaman ayırdık. O zamanın dışında FRP ile kesinlikle ilgilenmiyoruz. Böylece ikinci sorun da kendiliğinden çözülmüş oluyor.
İkinci sorun ise fazla kaptırmak. Bazen bir dünyaya ya da karaktere olması gerekenden daha fazla yoğunlaşabiliyoruz. Eğer kişide zaten psikolojik bozukluklar varsa, bu çok büyük bir sorun halini alabilir. Ama yoksa, gelip geçici bir şey olduğundan, büyük bir soruna yol açacağını sanmıyorum. Buna çözüm olarak bazı mekanizmalar geliştirdik. Kendimize "oyunda yaşananlar oyunda kalır” kuralı koyduk ve bunun dışına çıkmamayı öğrendik. Başka insanların bunu ne kadar sürede yapabilecekleri ya da yapıp yapamayacaklarını bilemiyorum ama kendi grubumla birlikte bunu başardık.
Başka insanlar neler yaşar tam olarak bilemiyorum. En azından biz başka bir sorunla karşılaşmadık.
Sonuç
Görüldüğü gibi FRP’nin iyi yanları da var kötü yanları da var ama dediğim gibi; olay kişide bitiyor. Siz iyi yönde kullanırsanız, bir zararı olmaz. Ben ve grubum bu hobiye geç başladığımız için bunun bilincindeydik. Bu sorunları önceden bildiğimiz için, yukarıda dediğim mekanizmaları geliştirdik ve bunları kimsenin bozmayacağı konusunda anlaştık. İçimizden biri bunları ihlal ettiğinde ise onu uyardık. Ama kısa sürede bu mekanizmaları oturttuk ve ölçüyü tutturduk. Bu yazıyı da zaten, bilinçli olduktan sonra bu kötü yanların kolayca çözülebileceğini anlatmak için yazıyorum. Çünkü bize göre, FRP’nin iyi yanları kötü yanlarından daha fazla. Eğer böyle olmasaydı, zaten yüzüne bile bakmazdık. Sonuçta kimse kendisine bir zararı olan bir işe bilinçli bir şekilde girişmez.
Bunlar kesin olacakmış gibi bir kanı bırakmak istemiyorum, çünkü eğer kişide bazı sorunlar varsa, sadece FRP değil, herhangi bir şey bile (televizyon, çevre, diğer hobiler, diğer insanlar, hatta yemek, vs) onun kendisine zarar vermesine neden olacaktır. Bir de şöyle düşünmek lazım; FRP gerçekten öldürüyorsa neden FRP oynayan yüz binlerce insan intihar etmiyor? Bence bunu onlara bir sorun.
“FRP insanları gerçeklikten uzaklaştırıyor,” denilir. Ben de bu tür olaylar olmaz demiyorum. Ama yanlış olan, bunların bu konuyu bilmeyen insanlara tek tük istisnalar gibi değil de, Allah’ın emri gibi doğrular olarak empoze edilmesi. FRP ya da bilgisayar oyunları, herhangi başka bir şey gibi insanın ruh sağlığını bozabilir. Fakat amaç dışına çıkan insandır, sorun insandadır, bunda oyunun bir kabahati yoktur.
Diğer Hobiler
Futbol’da da aynıdır bu. Holiganı da var; kavga çıkartıyor, kendini kesiyor, milleti vuruyor, ama efendisi de var; gayet insan gibi halı sahasına gidiyor, maçını yapıyor, dönüyor. Holigan sayısını “sözde” FRP yüzünden intihar eden kişilerle kıyaslayın bir bakalım. Peki futbol holiganlaştırır mı? Yoksa holiganlar futbolu mu bahane eder?
Hobi değil ama televizyonla (film ve dizilerden bahsediyorum) kıyaslayacak olursak; oturup tek bir noktaya saatlerce bakmak mı, yoksa dışarı çıkıp arkadaşlarla gülüp, eğlenmek mi daha iyidir?
FRP gibi zeka ve hayal gücüyle alakalı başka hobiler de var. Satranç ve go gibi tahta oyunları; sudoku ve matematiksel oyunlar gibi kağıt üzerinde çözülecek şeyler gibi. Tabii ki bunlar da, ısrarla söylediğim gibi temel anlamda bile olsa en az bir kere denenmesi, öğrenilmesi gereken hobiler. Fakat bunlar aynı anda en fazla 1 ya da 2 kişinin karşılıklı etkileşimine izin verir. Bir FRP oyununda ise, tek oyunculu oyunlar olabileceği gibi, 4, 5 hatta bazen 7, 8 oyuncu, aynı oyunda birbirleriyle etkileşime girer. Hatta bazen (fazla sık olmaz) 2 ya da 3 masa dolusu (15+) oyuncu, ve 2, 3 ayrı oyun yöneticisinin yönettiği oyunlar da olabilir.
Son Söz
Eğer FRP hakkında önyargılarınız varsa -ki bu tamamen bilmemekten kaynaklanır- FRP’yi iyi bilen kişilere sorun. Ciddiyim. Özel bir neden yoksa hiç kimsenin sizi reddeceğini sanmıyorum. Aksine, herhangi birine FRP’nin gerçekte nasıl olduğunu anlatmak için istekli birçok insan tanıyorum. Arada çıkacak birkaç istisnayı tüm FRP oyuncularına mâl etmenin ne kadar doğru olacağını da size bırakıyorum.
Not: Bu yazıyı istediğiniz yerde, isim veya nick belirtmeden kopyalayabilir, yayınlayabilirsiniz.
|
